اخلاق اسلامی سبک زندگی دینی بیت الهدی

۱-سبک زندگی دینی در سیره نبوی / مقدمه

هدف در این نوشتار بر اساس توصیه­ ی رهبری معظم انقلاب، به فضل الهی بیان سلسله مطالبی در باب سبک زندگی دینی با استفاده از زندگانی حیات بخش نبی مکرم اسلام صلوات ‏الله علیه و آله می ‏باشد که در ضمن اصولی مطرح می ‏گردد؛ قوانینی که اگر به طور صحیح به اجرا درآید، زندگی یکایک افراد در جامعه شکوفا شده و مفهوم واقعی خود را پیدا خواهد کرد و بسیاری از معضلات و نابسامانی­ ها برطرف می ­گردد…

*************************************************************************

پدید آورنده: سید علی شاهچراغی

دسته بندی: خطبه

«سبک زندگی دینی در سیره نبوی»

مقدمه:

مقام معظم رهبری، حضرت آیت الله خامنه ­ای دامت برکاته، در سفر پر بار خویش به استان خراسان شمالی، هم ‏چنین در جمع ائمه جمعه کشور و نیز دانشجویان و برخی از فعالان فرهنگی، موضوع بسیار مهمی را مطرح نمودند که با عنوان «سبک زندگی دینی» در فرهنگ عمومی کشور ما وارد گردید و مباحث متعددی را به خود اختصاص داد. ایشان در این مبحث و به‏ منظور طرح موضوع به بیش از چهل مشکل در سبک زندگی  اشاره فرمودند که جامعه ­ی کنونی ما با آن مواجه می ‏باشد و از آن رنج می ­برد که جهت برطرف شدن این معضلات و موانع می ‏باید فرهنگ ­سازی دقیق صورت گیرد و کارشناسان دینی نسبت به آن اهتمام نمایند.

مشکلات و موضوعاتی هم ­چون فرهنگ صرفه­ جویی، وجدان­ کاری، روحیه انضباط فردی و اجتماعی، روحیه احترام به قانون، الگوی خانواده اسلامی – ­ایرانی، تعاملات اعضای خانواده با یکدیگر، تعامل پدر با فرزندان و تعامل فرزندان با پدر و مادر، ازدواج ساده و آسان، توجه به صله­ رحم، تربیت دینی جوانان، تقویت امید، ارتباط صمیمی مردم با یکدیگر، ترویج فرهنگ اطعام و گستردن سفره ­های ساده و نیز سئوالاتی از این قبیل: «چرا فرهنگ کار جمعی در ایران ضعیف است؟ چرا در روابط اجتماعی حقوق متقابل رعایت نمی ­شود؟ چرا در برخی مناطق، طلاق زیاد شده است؟ چرا در فرهنگ رانندگی انضباط لازم رعایت نمی ­شود؟ الزامات آپارتمان ‏نشینی چیست؟ آیا این الزامات رعایت می ­شود؟ الگوی تفریح سالم چیست؟ آیا در معاشرت ­های روزانه، همیشه به هم راست می ­گوییم؟ دروغ در جامعه چقدر رواج دارد؟ علت برخی از پرخاش ­گری­ ها و نابردباری ها در روابط اجتماعی چیست؟ طراحی لباس­ و معماری شهرها تا چه میزان با موازین دینی مطابقت دارد؟ آیا در رسانه ­های جمعی حقوق افراد رعایت می ­شود؟ علت بروز بیماری خطرناک قانون­ گریزی در برخی از بخش­ ها چیست؟ چقدر وجدان کاری و انضباط اجتماعی داریم؟ توجه به کیفیت در تولیدات داخلی چقدر است؟ چرا برخی حرف ­ها و ایده ­های خوب در حد حرف و رؤیا باقی می­ ماند؟ چرا ساعات کار مفید در دستگاه­ ها  کم است؟ چه کنیم تا ریشه ربا برچیده شود؟ آیا حقوق متقابل زن و شوهر و فرزندان در خانواده ­ها به طور کامل رعایت می‏ شود؟ چرا مصرف­ گرایی برای برخی از طبقات جامعه افتخار شده است؟ چه کنیم تا زن، هم کرامت و عزت خانوادگی ‏اش حفظ شود و هم بتواند وظایف اجتماعی خود را انجام دهد؟»

هدف در این نوشتار بر اساس توصیه­ ی رهبری معظم انقلاب، به فضل الهی بیان سلسله مطالبی در باب سبک زندگی دینی با استفاده از زندگانی حیات بخش نبی مکرم اسلام صلوات ‏الله علیه و آله می ‏باشد که در ضمن اصولی مطرح می ‏گردد؛ قوانینی که اگر به طور صحیح به اجرا درآید، زندگی یکایک افراد در جامعه شکوفا شده و مفهوم واقعی خود را پیدا خواهد کرد و بسیاری از معضلات و نابسامانی­ ها برطرف می ­گردد.

بر این اساس، تنطیم مطالب بر طبق روش و سبک زندگی پیامبر صلی ­الله علیه و آله صورت پذیرفته است تا با الگو گرفتن از سیره و روش آن بزرگوار، زندگی خویش را بنا گذارده و چیزی از خود نگفته باشیم.

همین امر نیز موجب گردیده است تا سلسله مطالبی که در ادامه می ‏آید را «سبک زندگی دینی در سیره نبوی» بنامیم؛ شخصیت ممتاز و بی‏ بدیلی که قرآن کریم با این بیان رسا بر عظمت و رفعت اخلاقی ایشان مهر تأیید زده است:

«وَ إِنَّكَ لَعَلى‏ خُلُقٍ‏ عَظيم»[۱]

«و راستى كه تو را خويى والاست»

و انسان‏ ها را به این‏ گونه زندگی دعوت نموده و پذیرش و عمل به دستورات رسول اکرم صلی ‏الله علیه و آله و بازگشت به سنت ایشان را توصیه می ‏نماید:

«لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَه»[۲]

«قطعاً براى شما در [اقتدا به] رسول خدا سرمشقى نيكوست»

و نیز این آیه ‏ی شریفه:

«وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا»[۳]

«و آن‏ چه را فرستاده [او] به شما داد آن را بگيريد و از آن ‏چه شما را باز­داشت بازايستيد»

همچنین آیه‏ ی مبارکه‏ ی بیست و چهارم سوره مبارکه انفال:

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُمْ»[۴]

«اى كسانى كه ايمان آورده ‏ايد، چون خدا و پيامبر، شما را به چيزى فرا­خواندند كه به شما حيات مى‏ بخشد، آنان را اجابت كنيد»

و ثمره عمل به این ‏دستورات را دست­ یابی به حیات طیبه بر­ می شمارد:

«مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاه طَيِّبَه»[۵]

«هر كس از مرد يا زن، كار شايسته كند و مؤمن باشد قطعاً او را با زندگى پاكيزه ‏اى، حيات [حقيقى] بخشيم»

زندگی­ سراسر خیر و برکتی که حیات و ممات آن با مشی خاتم پیامبران و عترت آن ­حضرت مطابق می ‏گردد؛ همان مقام و جایگاهی که در زیارت عاشورا، از خداوند متعال طلب می­ نماییم:

«الّلهم اجعل محیای محیا محمد و آل محمد و مماتی ممات محمد و آل محمد»[۶]

«پرودگارا! مرا به آيين محمد و آل اطهارش زنده بدار و گاه رحلت هم به آن آيين بميران»

و خواسته ­ی حضرت سجّاد علیه ‏السلام در این فراز از دعای عرفه:

«الّلهمّ… فَأَحْیِنِی حَیَاةً طَیّبَةً تَنْتَظِمُ بِمَا أُرِیدُ، وَ تَبْلُغُ مَا أُحِبّ مِنْ حَیْثُ لَا آتِی مَا تَکْرَهُ، وَ لَا أَرْتَکِبُ مَا نَهَیْتَ عَنْهُ، وَ أَمِتْنِی مِیتَةَ مَنْ یَسْعَى نُورُهُ بَیْنَ یَدَیْهِ وَ عَنْ یَمِینِهِ[۷]

«خداوندا… پس مرا به زندگانى پاکیزه ‏اى زنده بدار که به دل‏ خواهم انتظام پذیرد، و مرا به آن‏ چه دوست دارم منتهى شود، از رهگذرى که ناپسند تو را در آن بجا نیاورم و آن‏ چه را که تو از آن نهى کرده ‏اى مرتکب نشوم و بمیران مانند مردن کسى که نورش در پیش رویش و از سمت راستش روان گردد»

این مطلب را نیز متذکر می‏ شویم که آثار و مطالب سیره­ نویسان و محققان از قرن اول هجری تاکنون درباره­ شخصیت، رفتار، گفتار و نیز کردار پیامبر صلی ­الله علیه و آله، باعث گردیده است تا نکات ارزشمندی در مورد جزئی ­ترین حالات زندگی پیامبر صلوات ‏الله علیه و آله در اختیار علاقه ‏مندان به آن وجود مقدس باشد؛ از کیفیت و چگونگی غذا خوردن پیامبر صلی ‏الله علیه و آله، راه رفتن، صحبت کردن، خوابیدن، بیدار شدن، سخن گفتن و معاشرت با مردم و خانواده، دید و بازدید ها، نشست و برخاست­ ها، رفتن به مسجد، رفتار آن حضرت در میدان جنگ، تا سفرها و ده ­ها موضوعی که به فضل الهی به برخی از آن­ ها اشاره ‏ای خواهیم‏ داشت.

‏هم ‏چنین لازم به ذکر است، گرچه در خصوص سیره­ و زندگانی پیامبر اعظم صلی ­الله علیه و آله ده­ ها کتاب به رشته تحریر در آمده است که در دسترس علاقه ‏مندان می ‏باشد، اما از منابع بسیار ارزشمندی که در این زمینه می ­تواند مورد استفاده­ ی اهل تحقیق قرار گیرد، کتاب «الشمائل المحمدیه» از قدیمی ­ترین کتب در این خصوص می ­باشد. هم­ چنین کتاب «کحل البصر فی سیرۀ سید البشر» تألیف مرحوم شیخ عباس قمی، منبعی مطمئن و مفید محسوب می ­گردد. کتاب گران ‏سنگ دیگری که در سال­ های اخیر منتشر گردیده است، اثر ارزشمند مرحوم علامه طباطبایی رحمه ‏الله با عنوان «سنن النبی» است که هشتصد حدیث درباره ­ی سیره نبی مکرم اسلام در آن گرد آوری شده است.

[۱]. القلم/۴

[۲]. احزاب/۲۱

[۳]. حشر/۷

[۴]. انفال/۲۴

[۵]. نحل/۹۷

[۶]. مفاتیح الجنان، زیارت عاشورا

[۷]. صحیفه سجادیه، دعای ۴۷

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *